خبرگزاری مهر در پرونده ای به بررسی وضعیت دانشجویان معلول دانشگاهها پرداخت و آنچه در انتهای این پرونده مشخص شد فاصله زیاد ما با دانشگاههای دنیا در تحقق حقوق دانشجویان معلول است.
به گزارش خبرنگار مهر، هر ساله در میان خیل عظیم داوطلبان کنکورهای سراسری تعدادی دانش آموز نابینا، کم بینا، ناشنوا، کم شنوا و معلول جسمی نیز پا به پای سایر داوطلبان در ماراتن کنکور شرکت می کنند تا به آرزوی خود برای ورود به دانشگاه تحقق یابند. آرزویی که تحقق آن برای معلولینی که سالهاست با مشکلات جسمانی دست و پنجه نرم کرده اند شیرینی و حلاوت ویژه ای دارد.
نکته مهم و قابل تامل در نگاه مسئولان آموزش عالی به این قشر دانشگاهی و فرهیخته است. معلولان کشورمان با تلاش وافر خود پا به پای سایر داوطلبان کنکور در رقابتی سخت شرکت می کنند و موفق به ورود به دانشگاه می شوند اما در محیط دانشگاه هیچ فضا و بستر مساعدی برای خود نمی بینند. جز تسهیلاتی اندک در زمان برگزاری کنکور برای داوطلبان معلول، متاسفانه دانشگاههای ما فاقد امکانات لازم برای این قشر دانشگاهی هستند.
گزارشگر خبرگزاری مهر برای بررسی وضعیت دانشجویان معلول به کوی دانشجویان دانشگاه تهران رفت و در این راستا به گفتگو با چند دانشجوی نابینا و معلول حرکتی نشست و همچنین در سالن دانشجویان جانباز حاضر شد و دغدغه های آنها را مرور کرد. گزارشها حاکیست وقتی پای صحبت دانشجویان معلول می نشینیم فضای نابرابری را مشاهده می کنیم که معلولان برای رقابت با دیگر دانشجویان از آن رنج می برند اما در فضای بی توجهی مسئولان تنها تلاش می کنند
در پی انتشار اظهارات دانشجویان معلول و جانباز درباره تسهیلاتی که در اختیار این دانشجویان قرار می گیرد بدون هماهنگی قبلی با روسای چند دانشگاه در این درباره گفتگو شد. پاسخهای روسای دانشگاهها درباره تسهیلات در نظر گرفته شده برای دانشجویان معلول قابل توجه است! برخی از روسای دانشگاهها چنین اظهار می کنند: “معلولی در دانشگاه ندیده ام. معلولان درخواستی داشته باشند، تامین می کنیم! نمی دانم چه تعداد دانشجوی معلول داریم و …”
وقتی روسای دانشگاهها اظهار به قلیل بودن تعداد دانشجویان معلول می کرد (هر چند که اگر تعداد قلیل نیز می بود پیگیری موضوعات آنها کم اهمیت نمی شد) به سراغ ابراهیم خدایی معاون سازمان سنجش آموزش کشور رفتیم تا از تعداد دانشجویان معلول دانشگاههای دولتی با خبر شویم. خدایی از پذیرش ۶۷۳ معلول در کنکور سراسری سال ۸۷ خبر داد.
وقتی سطح اطلاع روسای دانشگاهها به عنوان مدیران صف آموزش عالی از وضعیت معلول و جانباز به پاسخهایی که حکایت از کم خبری داشت ختم شد به سراغ محمد ملاباشی معاون دانشجویی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رفتیم. ملاباشی که دارای سابقه مدیریتی طولانی در صف و ستاد آموزش عالی است درباره مشکلات دانشجویان معلول و جانباز در دانشگاهها گفت: تسهیلات آموزشی به دانشجویان معلول در چارچوب تسهیلات دانشجویان شاهد و ایثارگر ارائه می شود.
خبرنگار مهر که در پی در میان گذاشتن گوشه هایی از نیازمندیهای دانشجویان معلول با محمود ملاباشی به دنبال پاسخ بیشتری از سوی معاون دانشجویی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری بود با این پاسخ روبرو شد: در هر حال در مورد این دانشجویان تاکنون شکایتی مبنی بر اینکه دانشگاه حداقل یک اتاق به آنها نداده ارائه نشده است.
وضعیت در دانشگاههای علوم پزشکی نیز با همین منوال قابل توصیف است. در حالی که مسئولان معاونتهای مختلف وزارت بهداشت از آمار دانشجویان معلول دانشگاههای علوم پزشکی اظهار بی اطلاعی کردند وزیر بهداشت از عملکرد این وزارتخانه در ۴ سال گذشته در خصوص بهسازی وضعیت دانشگاهها برای معلولان دفاع کرد و گفت: به نظر من وضعیت بهسازی محیط دانشگاهها برای دانشجویان معلول در این دوره از چهار سال گذشته بیش از ۵۰ درصد بهتر شده است.
در پی انتشار پرونده وضعیت دانشجویان معلول و جانباز دانشگاههای کشور وضعیت این دانشجویان در دو دانشگاه کشور کانادا و آمریکا بررسی شد. گزارش مترجم مهر حاکیست تمامی حقوق دانشجویان معلول، وظایف آنها و وظایف مسئولان و اساتید دانشگاه در برابر این دانشجویان به صورت کتاب قانونی در دانشگاه کوئینز کانادا موجود بوده و تمامی افراد موظف به رعایت این قوانین هستند. همچنین کارگاهها و میزهای قابل انطباق، رایانه های قابل انطباق و دسترس اپل، تجهیزات و صفحه کلیدهای مخصوص خط بریل، تجهیزات تشخیص کاراکترهای نوری برای خواندن و نوشتن، نرم افزارهای تشخیص صوت و صدا و نرم افزارهای پیش بینی لغات از تجهیزاتی هستند که فرایند تحصیل و تحقیق را برای دانشجویان معلول تسهیل می کند.
با وجود همه بی اطلاعی های مدیران آموزش عالی اما رئیس صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم از اجرای طرح جامع نیاز سنجی و تهیه تسهیلات برای دانشجویان معلول خبر داد.
مرتضی زرینه زاد درباره تسهیلاتی که صندوق رفاه به دانشجویان معلول دانشگاههای ارائه می دهد آب پاکی را روی دست همه ریخت و گفت: در حال حاضر به جز وام ضروری که مبلغ آن با توجه به نیاز دانشجو تعیین می شود و سقف آن تا ۲۵۰ هزار تومان است، تسهیلات خاص دیگری برای معلولین دانشجو نداریم اما با ارائه طرح مذکور زمینه تسهیلات را فراهم می کنیم.
بی خبری از تعداد دانشجویان معلول/ اگر تعدادشان زیاد بود فکری می کردیم!
در پی انتشار پرونده اختصاصی مهر درباره تسهیلاتی که در اختیار دانشجویان معلول قرار می گیرد بدون هماهنگی قبلی با روسای چند دانشگاه این درباره گفتگو شد. پاسخهای روسای دانشگاهها درباره تسهیلات در نظر گرفته شده برای دانشجویان معلول قابل توجه است!
رئیس دانشگاه اراک: معلولی در دانشگاه ندیده ام
ملک سلیمانی مهرنجانی رئیس دانشگاه اراک در گفتگو با خبرنگار مهر درباره امکاناتی که در اختیار دانشجویان معلول قرار می دهند، گفت: در دانشگاه اراک مورد خاصی نداشتیم. صادقانه بگویم که موردی پیش نیامده که بخواهم با آن برخورد کنم و بتوانم توضیحی بدهم اما در صورتی که اگر موردی باشد طبیعتا به آنها کمک می شود.
رئیس دانشگاه اراک در پاسخ به اینکه آیا ساز و کار خاصی در خوابگاههای دانشگاه اراک برای دانشجویان معلول وجود دارد، اظهار داشت: تا کنون با این موارد برخورد نداشته ایم.
سلیمانی مهرنجانی در ادامه گفت: پاسخم خیلی جواب راحتی بود؟!
رئیس دانشگاه یزد: معلولان درخواستی داشته باشند، تامین می کنیم!
سید علی محمد میرمحمدی میبدی رئیس دانشگاه یزد نیز به مهر گفت: در خوابگاهها سعی می شود اتاق با نفرات کمتر را به دانشجویان معلول اختصاص دهیم.
وی از افتتاح یک کتابخانه در سال گذشته برای نابینایان دانشگاه یزد خبر داد و گفت: امکانات سمعی و بصری و کامپیوتری نیز در اختیار دانشجویان نابینا و معلول قرار می دهیم.
رئیس دانشگاه یزد خاطرنشان کرد: باید دانشجویان معلول نیازهایشان را اعلام کنند. هر دانشجوی معلولی در صورتی که درخواستی را اعلام کند، انجام می دهیم. ظرف یک هفته هم این کار را انجام خواهیم داد.
رئیس دانشگاه صنعتی اصفهان: نمی دانم چه تعداد دانشجوی معلول داریم
غلامرضا قربانی رئیس دانشگاه صنعتی اصفهان درباره تسهیلاتی که به دانشجویان معلول ارائه می شود به مهر گفت: متاسفانه از تعداد دانشجویان معلول خبر ندارم اما تعداد کارمندان معلول را می دانم. حدود ۱۵ کارمند معلول و یک عضو هیئت علمی معلول در دانشگاه صنعتی اصفهان فعال هستند اما تعداد دانشجویان معلول دانشگاه خیلی کم است چون اگر زیاد بود حتما به دنبال راهکار بودیم. فکر می کنم یک یا دو دانشجوی معلول بیشتر نداشته باشیم.
رئیس دانشگاه صنعتی اصفهان درباره تسهیلاتی که برای کارکنان معلول این دانشگاه در نظر گفته شده گفت: کاری که در دانشگاه صنعتی اصفهان برای کارکنان معلول شده است به نظر می رسد که در مملکت بی نظیر بوده است. سرویسهای ویژه برای کارکنان معلول در نظر گرفته شده است زیرا دانشگاه صنعتی اصفهان در خارج از شهر قرار دارد و کارکنان معلول در گذشته با هزار سختی مجبور بودند سوار اتوبوس شوند و اتوبوسها نیز که به سیستمی مجهز نیستند تا ویلچر بتواند در آن سوار شود بنابراین سرویس ویژه در نظر گرفته شده و ماشینهای شخصی دانشگاه این کارکنان معلول دانشگاه را از منزل تا محل کار منتقل می کنند و برعکس.
وی افزود: در حوزه دانشجویان معلول نیز سعی شده امکاناتی فراهم شود و این دانشجویان در صورتی که ساکن خوابگاه باشند در طبقه اول اسکان پیدا کنند. همچنین کلیه دانشکده های دانشگاه صنعتی اصفهان ظرف همین روزها مجهز به آسانسور شده و از این بابت دیگر مشکلی وجود نخواهد داشت.
رئیس دانشگاه ارومیه: در جلسات امتحان کمکشان می کنیم
احمد صدقی گمچی رئیس دانشگاه ارومیه نیز در گفتگو با مهر گفت: آن طور که اطلاع دارم برای دانشجویان معلول در امتحانات حتما یک نفر کمکی در نظر گرفته می شود. همچنین در ساختمانهای جدید دانشگاه از جمله مسجد و دانشکده های جدید التاسیس یک گذرگاه شیبدار قابل اطمینان مخصوص معلولان طراحی شده است.
رئیس دانشگاه ایلام: اسکان دانشجویان معلول در اتاقهای خلوت و ارائه کمک مالی
عباس قربانی رئیس دانشگاه ایلام نیز گفت: در خوابگاهها یک سری کمکهایی برای دانشجویان معلول وجود دارد به این ترتیب که در اتاقهای خلوت تر اسکان پیدا می کنند.
وی افزود: در جلسه امتحان فردی کمک حال آنها در نظر گرفته می شود همچنین برخی نیز که از بهزیستی هستند در صورتی که کمک مالی نیاز داشته باشند از محل صندوقی به نام صندوق حضرت ولیعصر (عج) به آنها کمک می شود.
رئیس دانشگاه ایلام اضافه کرد: حتی به یکی از دانشجویان معلول که از روستاهای اطراف به دانشگاه ایلام می آمد در زمینه رفت و آمدش مساعدت شد.
قربانی در پاسخ به اینکه آیا تسهیلاتی برای ارائه کتاب گویا به دانشجویان نابینا در دانشگاه ایلام وجود دارد؟ گفت: معمولا تقاضایی در زمینه کتابهای گویا نداشته ایم. به نظر می رسد دانشجو بیشتر علاقمند است که در کلاس یادداشت یا ضبط کند.
بی خبری از آمار دانشجویان معلول در وزارت بهداشت/ دفاع وزیر از وضعیت موجود
در حالی که مسئولان معاونتهای مختلف وزارت بهداشت از آمار دانشجویان معلول دانشگاههای علوم پزشکی اظهار بی اطلاعی کردند وزیر بهداشت از عملکرد این وزارتخانه در ۴ سال گذشته در خصوص بهسازی وضعیت دانشگاهها برای معلولان دفاع کرد.
دکتر کامران باقری لنکرانی در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص وضعیت دانشجویان معلول در دانشگاههای علوم پزشکی خاطرنشان کرد: به نظر من وضعیت بهسازی محیط دانشگاهها برای دانشجویان معلول در این دوره از چهار سال گذشته بیش از ۵۰ درصد بهتر شده است.
وزیر بهداشت در خصوص تعداد دانشجویان معلول علوم پزشکی و تسهیلاتی که برای این دانشجویان در وزارت بهداشت وجود دارد، گفت: تعداد دانشجویانی که معلولیت به معنای محدودیت در حرکت فیزیکی مانند افرادی که دچار اختلال حرکتی هستند در وزارت بهداشت کمتر از ۲۰۰ نفر است. این دانشجویان بیشتر در دوره های بالاتر و تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل هستند.
وی درباره تسهیلات آموزشی برای این افراد گفت: خوشبختانه چون محل تحصیل این دانشجویان در بیمارستان است از نظر بهسازی محیط وضعیت مناسب تری دارند اما در برخی از دانشگاهها نیاز به طرح هایی بهسازی داشتیم که جزء پروژه های وزارت بهداشت قرار گرفته است.
لنکرانی اضافه کرد: در ساختمانهای جدید نیز یکی از شروط راه اندازی وجود پروژه های بهسازی است و در ساختمانهای قدیمی نیز برحسب نیاز، برنامه های مختلفی طراحی شده است.
گفته های وزیر بهداشت در حالی است که هیچ یک از معاونت های مربوطه در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی آمار دقیقی از دانشجویان معلول جسمی و حرکتی شاغل به تحصیل در دانشگاههای علوم پزشکی نداشتند.